Ni Rey Pasaporte
PIO Reporter

TINAGO, Cebu City (Sept. 16, 2022) —Gibungkag na kaganihang buntag sa mga sakop sa Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office (CCDRRMO) ang semento nga koral sa Pier 3 dinhi aron makalusot sila ngadto sa bahin sa Lahug-Kamputhaw River nga gustong limpiyohan sa Task Force Gubat sa Baha.

Raquel Arce. (PIO/File)

“As you can see, cemented ang portion, mao ni siya ang bukana sa river. Mao nay rason naka-cause og flooding kung mokusog ang bul-og sa tubig gikan sa bukid. Inig-anhi na dinhi, mo backflow na ni siya kay di naman kalusot, puno na kaayo ang ilawom, puno sa basura,” ingon ni Raquel Arce, labaw sa CCDRRMO.

Human sa pagtugot sa Cebu Ports Authority, tuyong gibungkag ang bahin sa koral kaganihang buntag aron makalusot ang mga ekipo sa CCDRRMO aron sab masugdan na og kuha ang natigom nga mga yuta ug basura ilawom sa sementadong karsada ug senemento nga bahin sa pier nga gitukod ibabaw sa sapa.

“But di ta makabuhat ana kun dili nato gub-on kini nga fence kay atoa mang gamitan og backhoe ang pagkuot sa ilawom. So, kinahanglan jud nato gub-on para sa heavy equipment,” ingon ni Arce.

As you can see, cemented ang portion, mao ni siya ang bukana sa river. Mao nay rason naka-cause og flooding kung mokusog ang bul-og sa tubig gikan sa bukid. Inig-anhi na dinhi, mo backflow na ni siya kay di naman kalusot, puno na kaayo ang ilawom, puno sa basura.

Raquel Arce, labaw sa CCDRRMO

Mismong si kanhi Environment Secretary Roy Cimatu, nga consultant ni Mayor Mike Rama kabahin sa kinaiyahan ug pangulo sa Task Force, maoy nimarka sa bahin sa koral nga maoy bungkagon.

Matud ni Arce, nimabaw na og maayo ang distansya sa ilawom sa semento nga flooring sa karsada ug sa sapa tungod sa nagtipun-og nga basura nga hapit na sab mosap-ong sa nigamay nga gawsanan sa tubig ngadto na sa dagat.

Sa wala pa sugdi ang pagbungkag sa koral, nipahimangno si Cimatu sa mga taga-CCDRRMO nga mag-amping samtang atoa sila sa ilawom nga bahin.

Former DENR Secretary Roy Cimatu (in blue jeans and black jacket) oversees the demolition of a wall-fence at the Pier 3 portion of the Lahug-Kamputhaw River. (PIO/Allan Defensor)

Aron malikayan nga dunay maglisud sa pagginhawa samtang naa sa ilawom, ang CCDRRMO nibutang og duha ka blower sa ilawom. Nagbutang sab kini og tent sa daplin sa karsada nga magsilbing Emergency Command Post.

“If you look from here up to the end, concrete one is a tunnel, nandiyan walang labasan dun. So dito talag kailangan na mabuksan ito at saka alis muna yung dumi. That’s really the intention the moment successful diyan ay madidiritso na yung tubig palabas na,” pulong ni Cimatu samtang nagtudlo sa ilawom sa karsada nga naa na sa ibabaw sa sapa.

The Cebu City Disaster Risk Reduction and Management Office prepares its amphibious vehicle that will go underneath a reinforced cement road built on top of the Lahug-Kamputhaw River at the the Pier 3. (PIO/Allan Defensor)

Gipasabot niya nga inigkahuman dinhing bahina sa gawsanan sa tubig sa sapa, isunod nila ang laing gawsanan sa may Pier 2.

“Yung outlet ng mga waterways natin, buksan na natin, yun lang muna. Unfortunately, kasi this is a government corporation, CPA, and we have also anu yong we understand their ano vision and also ating intensyon naman, so nagkaintindihan naman the mayor and the (Department of Transportation) secretary. Nag-usap naman sila tungkol dito,” sulti ni Cimatu.

Human unya malimpiyohan ug mapalawman ang kasapaan dinhi sa dakbayan, isunod ni Cimatu ang pagsusi sa mga pribadong establisamento nga nahimutang kilid sa sapa  nga nakatampo o nakababag sa dagan sa tubig.

“There are others na mga nag-violate. Unahin natin yung nagba-block ng tubig. Bigyan sila ng notice of violation as illegal structures,” dugang niya. #